Çuqun tavanı necə işlətmək və qorumaq lazımdır?

Çuqun tava istiliyi gec qəbul edir, amma canına yığdıqdan sonra onu çox uzun müddət və bərabər saxlayır. Onunla işləməyin əsas qaydası sadədir: yemək bişirməzdən əvvəl tavanı quru şəkildə yaxşıca qızdırmaq, yeməkdən sonra isə dərhal yuyub tam qurutmaq və nazik yağ qatı ilə örtmək lazımdır.

Çuqun düzgün işlədildikdə nəsildən-nəslə keçən ən etibarlı qabdır. Üzərindəki təbii yapışmayan qat (patina) süni örtüklər kimi zədələnmir, əksinə, hər yağlı bişirmədən sonra daha da möhkəmlənir.

Tavanı qızdırmaq və bişirmək

Çuqunu heç vaxt soyuq halda yağlayıb içinə ərzaq atmayın. Belə etsəniz, ət və ya tərəvəz tavaya yapışacaq.

1. 1.Tavanı orta odda quru şəkildə 4-5 dəqiqə qızdırın. İstiliyin tavanın kənarlarına qədər yayılmasını gözləyin.
2. 2.Tavanın üzərinə əlinizi yaxınlaşdırdıqda güclü istilik hiss edəndə yağı əlavə edin.
3. 3.Yağ tavada asanlıqla axmağa və yüngülcə dalğalanmağa başlayanda ərzağı tavaya qoyun.
4. 4.Əti tavaya qoyduqdan dərhal sonra çevirməyə çalışmayın. Ət lazımi qədər qızardıqda özü tavadan asanlıqla ayrılacaq.

Çuqun əti yüksək temperaturda möhürləmək, xırtıldayan kartof qızartmaq və sobada çörək bişirmək üçün ən yaxşı seçimdir.

Yumaq və qurutmaq

Çuqun qabın ən böyük düşməni nəmdir. Su ilə təmasda qalan çuqun bir neçə saat ərzində paslana bilər.

• Yemək bişdikdən sonra tavanı çox soyutmadan, ilıq halda yuyun. Çox isti tavanın içinə buz kimi su tökməyin, çuqun çatlayar.
• Yumaq üçün ilıq su və adi süngər kifayətdir. Əgər dibinə yemək yapışıbsa, içinə bir az su töküb vam odda bir neçə dəqiqə qızdırın, qalıqlar yumşalacaq.
• Sabun və ya yuyucu vasitə istifadə etmək olar, amma sərt kimyəvi maddələrdən və metal sürtgəclərdən uzaq durun.
• Tavanı heç vaxt qabyuyan maşına qoymayın və suda saxlamayın.
• Yuduqdan dərhal sonra tavanı dəsmalla silin, sonra isə ocağın üstünə qoyub 1-2 dəqiqə vam odda qızdıraraq nəmini tam buxarlandırın.

Yağlamaq və qoruyucu qat

Tava ocaqda quruduqdan və hələ isti ikən içinə bir-iki damcı bitki yağı (günəbaxan və ya qarğıdalı) damladın. Kağız dəsmal ilə yağı tavanın bütün daxili səthinə sürtün. Sonra təmiz bir kağız dəsmalla artıq yağı tamamilə silin. Tavada yağ gölməçəsi qalmamalıdır, səth sadəcə yüngül parıldamalıdır.

Bu proses polimerləşmə adlanır. Yağ qızdıqda dəmirlə birləşərək sərt, parlaq və qoruyucu bir təbəqə yaradır. Bu təbəqə həm pasın qarşısını alır, həm də yeməyin yapışmasına imkan vermir.

Çuqun tavada nə etmək olmaz

• Yeni alınmış və ya qoruyucu qatı zəif olan tavada pomidor sousu, sirkəli və ya limonlu xörəklər kimi turşulu yeməkləri uzun müddət bişirməyin. Turşu dəmirin qoruyucu qatını yeyir və yeməyə metal dadı verə bilər.
• Bişmiş yeməyi çuqun tavanın içində saxlayıb soyuducuya qoymayın. Yeməyin rütubəti tavanı paslandırar.
• İsti tavanı soyuq suyun altına salmayın. Kəskin temperatur fərqi çuqunu əyə və ya partlada bilər.